Mide Gaz Sancısı
24 Temmuz 2024

Mide Gaz Sancısı

Hava yutma (Aerofaji) mide gazının en sık sebebidir. Her insan yerken veya içerken bir miktar hava yutar. Hızlı yiyip içen, sakız çiğneyen, sigara içen ve uygun olmayan (gevşek) takma diş kullananlarda ise normalden fazla hava yutulur.

Midedeki gazın önemli bir kısmı geğirme ile çıkartılır, geride kalan kısım ince bağırsaklara geçer ve burada kısmen emilir, az bir miktarı ise kalın bağırsaklara geçer ve makat yolu ile atılır. Mide kendisi de mide asidinin bikarbonatla karışması sonucu karbondioksit gazı oluşturur ancak bu gazın önemli bir kısmı ince bağırsaklarda emilir ve kalın bağırsağa kadar ulaşmaz.

Sindirilmemiş Gıdanın Bozulması

İnsan vücudu bazı karbonhidratları (şeker, nişasta) ve pek çok gıdada bulunan lifleri ince bağırsaklardaki enzimlerin yetersizliği ya da yokluğu nedeni ile sindiremez. Bu sindirilmemiş gıda ince bağırsaklardan kalın bağırsağa geçtiğinde, kalın bağırsaktaki normal flora dediğimiz zararsız bakterilerce bozulmaya uğrar ve hidrojen, karbondioksit, insanların üçte birinde de metan gazı oluşur. Sonuçta bu gazlar anüs yoluyla dışarı atılırlar. Metan gazı oluşan insanların gaitaları su içinde yüzer. Araştırmalar neden bazı insanlarda metan gazı oluşup bazılarında oluşmadığını açıklayamamıştır.

Bir kişide gaz oluşturan gıdalar başka bir kişide gaz oluşturmayabilir. Kalın bağırsaktaki bazı bakteriler diğer bakterilerin oluşturduğu hidrojeni yıkabilirler. Bu iki tip bakteri oranı da bazı kişilerde daha çok gaz oluşunu açıklayabilir.

Hangi Gıdalar Gaz Yapar?

Karbonhidrat içeren gıdaların pek çoğu gaz yapar, buna karşılık yağlar ve proteinler daha az gaz yapan gıdalardır.

  • Şekerler: Gaz oluşturan şekerler raffinoz, laktoz, fruktoz ve sorbitoldur.
  • Raffinoz: Fasulye bu kompleks şekeri çok miktarda içeren bir besindir. Daha az oranda lahana, Brüksel lahanası, karnabahar, kuşkonmaz, diğer sebzeler ve tüm hububatlarda bulunur.
  • Laktoz: Laktoz süttaki tabi şekerdir. Peynir, dondurma gibi ürünlerde de bulunur. Ekmek, tahıl, mayonezde de bulunur. Özellikle Afrika ve Asya kökenli ırklarda laktozu sindirmeyi sağlayan laktuloz enzimi düzeyi düşüktür, kişi yaşlandıkça da enzim düzeyi düşer. Bunun sonucu olarak kişiler yaşlandıkça laktoz içeren gıdalar yeme sonucu oluşan gaz şikayeti giderek artacaktır.
  • Fruktoz: Fruktoz normalde soğan, enginar, armut ve buğdayda bulunur. Ayrıca bazı içecek ve meyve sularında tatlandırıcı olarak kullanılır.
  • Sorbitol: Sorbitol meyvelerde doğal olarak bulunan bir şekerdir. Elma, armut, şeftali ve erikte çok vardır. Ayrıca birçok diyet gıdalarında, tatlandırıcılarda ve sakızlarda bulunur.
  • Nişasta: Patates, mısır, bazı tatlılar, pastalar ve buğdayda bulunan nişastanın bir kısmı kalın bağırsağı geçip orada bakterilerce yıkılarak gaz oluşturur. Pirinç gaz oluşturmayan tek nişasta çeşididir.
  • Lif: Pek çok gıda eriyebilen ve erimeyen lifler içerir. Eriyebilen lifler suda kolayca çözünür ve bağırsaklarda jel kıvamında bir yapı oluşturur. Bunlar, yulaf, fasulye, bezelye ve pek çok meyvede bulunurlar. Eriyebilen lifler kalın bağırsağa kadar sindirilmeden gelip, burada gaz oluşumuna yol açarlar. Erimeyen lifler ise bağırsaklardan hiç değişmeden geçer ve çok az gaz oluştururlar. Buğday, kepek ve bazı sebzeler bu tür lifleri içerirler.
Gaza Bağlı Semptomlar ve Problemler Nelerdir?

En sık görülen semptomlar geğirme, çok gaz çıkarma, karında şişkinlik ve karın ağrısıdır. Bu bulgular herkeste oluşmayabilir. Burada en belirleyici faktörler vücudun ne kadar gaz ürettiği, bağırsakların ne kadar yağ asidi absorbe ettiği ve kişideki kalın bağırsağın gaz gerginliğine olan hassasiyetidir.

  • Geğirti: Yemek sonrası mide dolu iken ara sıra oluşan geğirme normaldir. Sık geğirtisi olan bazı kişiler ise yemek yerken aşırı hava yutarlar ve bu hava mideye inmeden geri gelip geğirti oluşturabilir.
  • Sık geğirtisi olan kişilerde ise reflü hastalığı, mide fıtığı, gastrit, ülser gibi üst sindirim sistemi rahatsızlıkları olabilir.

Geğirti yapan iki nadir görülen kronik gaz sendromu vardır. Bunlar meganblase sendromu ve gaz-bloat sendromudur. Meganblase sendromu özellikle ağır yemek yeme sonrası, yemek esnasında aşırı hava yutmaya ve bunun midede aşırı şişkinlik yapmasına bağlıdır. Bunun sonucu aşırı şişkinlik, tıkanma hissi ve nefes darlığı oluşabilir ve bu durum kalp krizini taklit edebilir. Gaz-bloat sendromu ise reflü hastalığı ameliyatları sonrası oluşabilir. Bu ameliyatta yemek borusu ile mide arasında oluşturulan yeni yapı gıda ve havanın mideye geçmesine izin verir ancak normal geğirme ve kusma eylemini engelleyebilir. Özellikle çok hava yutanlarda bu durum ciddi bir sorun haline gelebilir.

Soğan, domates ve biberli gıdalar geğirmeyi arttırır. Sürekli geğirme ise bazı hastalıkların belirtisi olabilir. Bunlar safra kesesi taşları, ülser hastalığı ve reflü hastalığıdır. Anksiyete yani aşırı endişe hallerinde de çok hava yutup devamlı geğirme alışkanlık haline gelebilir.

Çok Gaz Çıkarma

Fazla sayıda gaz çıkarma çok sık dile getirilen bir yakındır. Ancak kişiler günde 10-25 kez, ortalama 14 kez gaz çıkarırlar ve bu da normaldir. Bazen çok fazla gaz çıkartmanın sebebi ağır karbonhidrat sindirim bozukluğu veya kalın bağırsaklarda aşırı bakteri üremesi olabilir.

Karında Distansiyon (Aşırı Şişkinlik)

Çoğu insan karında şişkinlik hissinin çok fazla gaz oluşmasına bağlı olduğunu düşünür. Aslında çoğunlukla gaz miktarı normaldir ancak bazı rahatsızlıklara bağlı kişi çok gaz varmış gibi algılar çünkü gaza karşı hassasiyeti artmıştır. Aşırı karın şişkinliği genellikle bağırsak çalışma bozukluklarına bağlıdır. En sık olarak irritabl bağırsak sendromu veya spastik kolon denilen durumlarda oluşur. Bu kişilerde bağırsak çalışması bozulmuş ve bağırsak adalelerinde kasılmalar oluşmuştur. Kalın bağırsağın splenik fleksura denilen dalak bölgesindeki kısmında gaz sıkışması olabilir. Bu duruma splenik fleksura sendromu denir ve karın üst kısımlarında, özellikle sol üst kısımda rahatsızlık, adale spazmı, şişkinlik, ağrı ile kendini gösterir.

Bağırsaklarda iltihaba, bunun sonucu da daralma ve tıkanıklıklara yol açan divertikül, Crohn hastalığı gibi durumlarda ve bağırsak kanserlerinde de karında şişkinlik oluşur. Daha önce karın ameliyatı geçirmiş kişilerde oluşabilecek bağırsak yapışıklıkları da karında şişkinlik yapabilir.

Ayrıca çok yağlı gıda yenildiğinde de mide boşalması gecikir ve kişiler fazla gaz oluşması olmadan da şişkinlik ve rahatsızlık hissi duyabilirler.

Karın Ağrısı ve Huzursuzluğu

Bazı kişiler bağırsaklarda gaz olduğunda karın ağrısı duyabilirler. Gaz kalın bağırsağın sol tarafında toplandığında kalp sıkışması hissi ile kalp rahatsızlığı ile karışabilir. Kalınbağırsak sağ tarafında aşırı gaz olduğunda ise safra kesesi ve apandisitte duyulan ağrılara benzer ağrılar oluşabilir.

Tanı Metotları

Gaz yakınması bazı ciddi hastalıklarda da oluşabileceği için kişiye tanı konup bu hastalıklar ekarte edilmelidir. Kişinin yeme alışkanlıkları ve yakınmalarının birbiri ile ilgisini belirlemek önemlidir. Hangi gıdaların daha çok gaz yaptığı araştırılır.

Eğer laktoz yetersizliğinden şüphelenilirse bir müddet için süt ve sütlü gıdalar yasaklanarak durum takip edilebilir. Laktoz intoleransını belirlemek için kan ve nefes testleri yapılabilir. Karında aşırı şişkinlik olanlarda karında su toplanıp toplanmadığı, bağırsaklarda iltihabi hastalık olup olmadığı incelenmelidir.

Karında şişkinlik ve gaz yakınmaları olan 50 yaşın üzerindeki kişilerde kalın bağırsak kanseri olasılığı dikkate alınmalıdır. Özellikle ailesinde bağırsak kanseri olan kişilerde bu durum daha önemlidir. Bu durumda bağırsakların ışıklı kamera ile incelenmesi anlamına gelen kolonoskopi yapılmalıdır. Özellikle açıklanamayan kilo kaybı, ishal veya gaitasında kan olan kişilerde bu olasılık çok dikkatle araştırılmalıdır.

Gaz Rahatsızlığı Nasıl Tedavi Edilir?

Belirli bir hastalık sonucu oluşmadığı gösterilen gaza bağlı rahatsızlıkları geçirmek için diyet değişikliği, gerektiğinde ilaç kullanılır ve hava yutmayı azaltmak gereklidir. Doktorların azaltmalarını veya kesmelerini önereceği gıdalar maalesef genellikle meyve, sebze, hububat ve süt ürünleri gibi sağlıklı gıdalardır. Ayrıca şişkinlik ve hazımsızlık hissini azaltmak için yağsız gıdalar yenmelidir. Böylelikle mide daha hızlı boşalır ve gaz bağırsaklara daha hızlı geçip ileriye doğru gider.

Her bir gıdanın gaz yapıp yapmayacağı ve eğer gaz yaparsa ne kadar gaz yapacağı kişiden kişiye değişiklik gösterdiği için her bir bireyle ayrı ayrı konuşup ona göre diyet düzenlemesi yapılmalıdır.

Gaz yakınmaları diyet düzenlemesi ile geçmiyor ise antiasitler, sindirim enzimleri, karbon preparatları, bağırsak çalıştırıcı ilaçlar kullanılabilir.

Yutulan havayı azaltmak için sakız çiğnememek, sert şekerleme yememek, yemekleri küçük lokmalar halinde ve yavaş yavaş yemek gereklidir. Eğer takma diş kullanılıyorsa bu mutlaka çeneye oturan bir protez olmalıdır.

Sonuç olarak, görüldüğü gibi gaz ve şişkinlik yakınmaları basit hazımsızlık şeklinde olabileceği gibi, bazı enzim eksiklikleri, iltihaplanmalar, yapışıklık, kanser gibi değişik birçok rahatsızlıktan da meydana gelebilir. Bu nedenle bu tip yakınması olanlar, eğer yakınmaları süreklilik kazanıyorsa mutlaka bir doktora başvurmalı, tanı ve tedavilerinin doğru bir şekilde yapılması sağlanmalıdır.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Sümer

24 Temmuz 2024 Çarşamba

Mide gazının en sık sebebi olan hava yutma (Aerofaji) konusunda yaşadığım sorunların nedenini anlamaya çalışıyorum. Hızlı yemek yediğimde ve sakız çiğnediğimde neden normalden fazla hava yuttuğumu ve bunun mide gazına nasıl yol açtığını merak ediyorum. Ayrıca, sigara içmenin ya da uygun olmayan takma dişlerin bu durumu nasıl etkilediği hakkında daha fazla bilgi almak istiyorum. Midedeki gazın önemli bir kısmının geğirme ile çıkartıldığını biliyorum, ancak ince bağırsaklara geçen ve orada kısmen emilen gazın kalın bağırsaklara nasıl ulaştığı ve bu sürecin mide asidinin bikarbonatla karışarak karbondioksit gazı oluşturmasına nasıl katkı dağladığı konusunu da öğrenmek istiyorum. Bu konuda bilgi verebilir misiniz?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba Sümer,

Aerofaji, yani hava yutma, genellikle hızlı yemek yeme, sakız çiğneme, sigara içme gibi alışkanlıklar nedeniyle artar. Hızlı yemek yediğinizde, yutma esnasında daha fazla hava yutarsınız. Sakız çiğnerken de sürekli olarak küçük miktarlarda hava yutarsınız ve bu da mide gazına neden olabilir.

Sigara içmek, hava yutmayı artıran bir başka faktördür. Sigara içerken ağız yoluyla hava alımı artar ve bu da mideye daha fazla hava girmesine neden olur. Uygun olmayan takma dişler ise yutma esnasında hava yutulmasını kolaylaştırabilir ve bu da mide gazına yol açabilir.

Mideye giren gazın büyük bir kısmı geğirme yoluyla dışarı atılır. Ancak, bir kısmı ince bağırsaklara geçer ve buradan kısmen emilir. İnce bağırsaklarda kalan gaz, kalın bağırsaklara ulaşır ve burada bakteri fermantasyonu ile daha fazla gaz üretilebilir.

Mide asidinin bikarbonatla karışması sonucunda karbondioksit gazı oluşur. Bu süreç, mide içeriğinin ince bağırsağa geçişi sırasında gerçekleşir ve karbondioksit gazı, bağırsaklarda şişkinlik ve gaz hissine yol açabilir.

Bu bilgiler umarım sorunlarınızı anlamanıza yardımcı olur. Sağlıklı günler dilerim!

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Mide Ağrısı Kola Vurur Mu?

Mide Ağrısı Kola Vurur Mu?

Mide Spazmı

Mide Spazmı

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Hamilelikte Bulantı Nedenleri ve Tedavisi

Hamilelikte Bulantı Nedenleri ve Tedavisi

Mide Yanması Nedir?

Mide Yanması Nedir?

Mide Ameliyatları ve Ameliyat Sonrası

Mide Ameliyatları ve Ameliyat Sonrası

Mide Atması Belirtileri ve Tedavisi

Mide Atması Belirtileri ve Tedavisi

Bebeklerde Mide Üşütmesi Belirtileri ve Tedavisi

Bebeklerde Mide Üşütmesi Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Böbrek Taşı Mide Bulantısı Yapar mı?

Böbrek Taşı Mide Bulantısı Yapar mı?

Güncel

Sürekli Geğirme Nedenleri ve Tedavisi

Sürekli Geğirme Nedenleri ve Tedavisi

Gaz Sancısına Ne İyi Gelir?

Gaz Sancısına Ne İyi Gelir?

Mide Hastalıklarında Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Mide Hastalıklarında Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Pantpas Kullanımı ve Yan Etkileri

Pantpas Kullanımı ve Yan Etkileri

Mide Ülseri Belirtileri

Mide Ülseri Belirtileri

Mide Neden Ağrır?

Mide Neden Ağrır?

Pilor Stenozu (Mide Çıkışı Darlığı)

Pilor Stenozu (Mide Çıkışı Darlığı)

Mide Kanaması Belirtileri

Mide Kanaması Belirtileri

Mide Kanseri Nedir?

Mide Kanseri Nedir?

Mide Üşütmesi

Mide Üşütmesi

Mide Çürümesi Belirtileri ve Tedavisi

Mide Çürümesi Belirtileri ve Tedavisi

Ülseratif Kolit Belirtileri ve Tedavisi

Ülseratif Kolit Belirtileri ve Tedavisi

Helipak Kullanımı ve Yan Etkileri

Helipak Kullanımı ve Yan Etkileri

Mide Gaz Sancısı

Mide Gaz Sancısı

Mide Yıkanmasının Faydaları Nelerdir?

Mide Yıkanmasının Faydaları Nelerdir?

Pangastrit Belirtileri ve Tedavisi

Pangastrit Belirtileri ve Tedavisi

Hamilelikte Mide Bulantısı

Hamilelikte Mide Bulantısı

Mide Alındıktan Sonra Yaşam

Mide Alındıktan Sonra Yaşam

Mide Ağrısı Belirtileri

Mide Ağrısı Belirtileri

Kısır Mideye Dokunur mu?

Kısır Mideye Dokunur mu?

Ülser Kolit Belirtileri ve Tedavisi

Ülser Kolit Belirtileri ve Tedavisi

Midenin Yemek Kabul Etmemesi Neden Olur?

Midenin Yemek Kabul Etmemesi Neden Olur?

Mide Ekşimesi Nasıl Geçer?

Mide Ekşimesi Nasıl Geçer?

Mide Bulantısı ve Terleme Nedenleri ve Tedavisi

Mide Bulantısı ve Terleme Nedenleri ve Tedavisi

Mide Yıkama Nedir ve Nasıl Yapılır?

Mide Yıkama Nedir ve Nasıl Yapılır?

Midenin Görevi Nelerdir?

Midenin Görevi Nelerdir?

Mide Tembelliği Belirtileri ve Tedavisi

Mide Tembelliği Belirtileri ve Tedavisi

Mide Gevşekliği Belirtileri ve Tedavisi

Mide Gevşekliği Belirtileri ve Tedavisi